استفاده از Command Prompt ويندوز به روش حرفه اي

هر چند 19 سال استكه كاربران ويندوز از محيط گرافيكي آن استفاده مي كنند، ولي هنوز تا از رده خارجشدن Command Prompt راه طولاني داريم. هنوز هم كه هنوز است بسياري از دستورهايويندوز فقط از طريق Command Prompt قابل اجرا هستند. از مهمترين اين دستورها ميتوان به Ping، regedit و يا ipconfig اشاره كرد. برنامه هايي كه وظيفه دارد تا محيطخط فرمان را در نسخه هاي مختلف ويندوز فراهم كند، نسخه هاي جديدتر همان نام قبلي Command.com و برخي ديگر نيز به نام cmd.exe در داخل سيستم عامل تعبيه شده اند. يكياز مشكلات استفاده از Command.com بويژه براي كساني كه زياد از آن استفاده مي كنند،دشوار بودن دسترسي به آن است كه البته با ايجاد يك Short-cut ساده مي توان آن را حلكرد . براي ايجاد يك cut Short- از اين برنامه كافي است تا يك Short-cut جديد (خام ) ايجاد كرده و در قست نام فايل اجرايي عبارت cmd يا Command را وادار كرده و سپسكليد Finish را فشار داد . پس از ذخيره شدن عبارت مربوطه مي توان روي اين cut Short- كليك راست كرده و عبارت Properties را انتخاب كرد. با باز شدن پنجره، اينپنجره به كاربر اجازه مي دهد تاويژگي هاي مختلفي نظير فونت ،*رنگ ، شكل ظاهريو..... را براي محيط خط دستور انتخاب كرده و انتخابخود را نيز ذخيره كند.
درقسمت Option اين پنجره مي توان اندازه مكان نما و همچنين شكل نمايش خط فرمان از نظراينكه تمام صفحه ظاهر شده و يا داخل يك پنجره نمايش داده شود، را تنشظيم كرد. يكياز امكاناتي كه از داخل صفحه Optionدر اختيار كاربر قرار مي گيرد، امكان تعريف بافرمي باشد. بافر براي برنامه خط فرمان تقريبا مشابه دستور DosKey
در نسخه هايقبلي داس مي باشد.
اگر ميزان بافر را به اندازه كافي بزرگ تعريف شده باشيد ميتوانيد هنگام استفاده از خط فرمان با كليد هاي مكان نما كليه دستورهاي قبلي و بعديرا ملاحضه فرماييد. براي مشاهده history دستورهايي كه قبلا صادر شده نيز مي توان ازكليدF7 استفاده كرد . با زدن كليد F9 و يك عدد پس از آن نيز مي توان دستوري را كههمان شماره در ليست history دارد را اجرا كرد . يكي از موارد مهمي كه در اين پنجرهممكن است توجه كاربران حرفه اي را جلب كند، عبارت Disable Old Duplicates مي باشد. با فعال كردن اين گزينه، برنامه خط فرمان دستوراتي را كه چندين بار صادر مي شوندرافقط يك بار بافر كرده و بنابر اين بافر خلوت تر و كوچكتر خواهد بود. يك مثال خوببراي استفاده از اين گزينه زماني است كه كاربر بخواهد در دايركتوري هاي مختلف دستور DIR را صادر كند. در صورت عدم وجود اين گزينه و پس از سر زدن به 10 يا 15 دايركتوريو Dir گرفتن از آنها،*اگر به history خود نگاهي بياندازيد فقط ليستي از دستو رهاي dir مشاهده خواهيد كرد كه به جز شلوغ و پلوغ كردن ليست دستورات هيچ نفع ديگريندارد. يكي ديگر از مسائلي كه كاربران خط فرمان را مدت مديدي رنج مي داد ،*اين بودكه اگر كاربر در حين تايپ دستوري متوجه مي شد كه حرفي (كاراكتري ) را جا انداختهاست، بايد به عقب برگشته،*حرف مورد نظر و ساير حروف را تايپ مي كرد. يكي از گزينههايي كه در پنجره Command prompt properties و در قسمت Option بچشم مي خورد،* گزينه Insert Mode است. با فعال كردن اين گزينه، مي توان حالت Insert را فعال نموده واقدام به تايپ حروف كاراكترهاي جاافتاده در وسط يك دستور كرد، بي آنكه ادامه دستورپاك شده از بين برود .
آخرين گزينه اين صفحه نيز Quick Edit Mode است كه بهوسيله آن مي توان ماوس را فعال كرده و با استفاده از ماوس اقدام به انتخاب (Select) متون و سپس كپي يا پيست كرد.
يكي ديگر از قسمت ها (tabs) پنجره Properties،**قسمتlayout است. در اين قسمت مي توان براي صفحه خط فرمان ،*طول و عرضبر حسب كاراكتر را تعريف كرد. هرچند كه اندازه محيط خط فرمان بطور سنتي 80 در 25كاراكتر است، طبق توضيحات داده شده اين اعداد را مي توان تغيير داده و روي هر عدددلخواه ديگري تنظيم كرد. سالها پيش يكي از عيوب خط فرمان اين بود كه در صورت وجودفرماني كه بيش از 25 سطر(يا ارتفاع صفحه) خروجي توليد مي كرد، خروجي هاي اوليه بهبيرون از صفحه مانيتور اسكرول كرده و خروجي هاي جديدتر از پايين صفحه به آن اضافهمي شدند. بديهي است كه اين روش باعث مي شد تا كاربر نتواند خروجي هاي قديمي تر راكه بسرعت در برابر ديدگانش عبور كرده و از صفحه خارج شده بودند،ببيند. محيط خطفرماني كه در ويندوز تعبيه شده است بر خلاف نسخه هاي قديمي تر خود، خروجي هاي قديميتر را خذف نكرده و فقط آنها را به سمت بالا اسكرول مي دهد و بنابراين با اسكرولدادن پنجره خط فرمان به بالا در هر لحظه مي توان اين خروجي ها را مشاهده كرد. تعدادكل سطرهايي كه به سمت بالا اسكرول داده مي شوند در قسمت layout و در مقابل عبارت buffer size Screen قابل ذكر است اگر به عنوان مثال كاربر بخواهد همواره 300 سطرخروجي را ببيند بايد مقدار buffer sizeرا مساوي 300 قرار دهد، در اين صورت سطرهاي1، 3،2،3 و قبل تر حذف شده و ديگر قابل مشاهده نخواهند بود . مقدار اين پارامتر 9999سطر قابل افزايش مي باشد . يكي ديگر از امكانات محيط خط فرمان ويندوز ،* ويژگيتكميل خودكار يا همان auto complete است. با استفاده از اين ويژگي ، كاربر لازمنيست تا در حين تايپ اسامي فايل ها يا دايركتوري ها ،*همه جمله ها را تايپ كند. بلكه ب تايپ چند حرف از اول اسم فايل با دايركتوري و زدن كليدي مثل كليد Tab بقيهاسم بطور اتوماتيك روي صفحه ظاهر مي شود. وجود اين اكان كار را براي كاربر راحت ترو ساده تر كرده و باعث مي شود تا محيط خشك خط فرمان اندكي دوستانه تر به نظر برسد . اگر شما مي خواهيد از اين امكان خط فرمان استفاده كنيد بايد در قسمت Short-cut وجلوي عبارت Target كه نام فايل اجرايي خط فرمان نوشته شده است،*سوييچ / f : on رااضافه كنيد . سوييچ /f باعث فعال يا غير فعال شدن ويژگي auto- complete مي شود. اگراين سوييچ بصورت / f : on بكاررود مي تواند اين ويژگي را فعال كند . پس از فعال كردناين سوييچ در صورتي كه در محيط خط فرمان چند حرف تايپ كرده و سپس كليد Ctrl&F را بزنيد ويندوز اسامي فايل ها و دايركتوري ها را كامل خواهد كرد. زدن كليد Ctrl&D نيز فقط باعث كامل شدن اسم دايركتوري ها مي شود.
برنامه cmd.exe كهفرمان اجراي محيط خط فرمان مي باشد علاوه بر سوييچ /f سوييچ هاي ديگري نيز دارد . يكي از اين سوييچ ها كه بيشتر از ديگران مورد استفاده قرار مي گيرد ،/t است .
با استفاده از اين سو ييچ مي توان رنگ پس زمينه و نوشته را تغيير داد . اگر شماهم جزو افرادي هستيد كه از مشاهده متون سفيد روي زمينه سياه و بي روح خسته شده ايدمي توانيد سوييچ /t:le را جلوي دستور cmd.exe اضافه كرده و متن ها را بر رنگ زردروي پس زمينه آبي تيره ببينيد . براي مشخص كردن رنگ پيش و پس زمينه كافيست تا رنگهر كدام از اين دو را از مجموع 16 رنگ موجود كه از 0 تا f (در مبناي) شماره گذاريشده اند را انتخاب كرده و سپس كد رنگ پيش زمينه را در كنار هم قرار داد. رنگ سفيدبا كد0 و رنگ سياه با كد f مشخص مي شوند. براي به دست آوردن كد بقيه رنگ ها به دوروش مي توان عمل كرد: به يكي از كتابهاي قديمي داس مراجعه كرده و يا اينكه باآزمايش و خطا رنگ مورد نظر را از ميان 16 رنگ موجود انتخاب كرد. براي اين منظوركافيست تا 16 با برنامه cmd.exe را اجرا كرده است و هر بار رنگ پيش زمينه را به يكياز رنگ هاي كد 0 تا 16 تغيير داد. آخرين سوييچي كه مطرح مي شود،*سوييچ /e است كه ميتواند به دو صورت / e : on و / e : off بكار رود. حالت اول،*استفاده از اين سوييچ باعثفعال شدن ويژگي Command extensions و حالت دوم نيز باعث غير فعال شدن اين ويژگي ميشود. با فعال اين ويژگي Command Eensions كاربر در استفاده از محيط خط فرمان مزاياو راحتي را كسب مي كند كه مثلا مي توان به موارد زير اشاره كرد:
1. هنگاماستفاده از دستورCD و در صورت وجود فاصله (Space) در نام فايل ها و دايركتوري هالازم نيست تا اسم ها را داخل گيومه قرار دهيد.
2. با دستور MD در يك مرحله ميتوان چند دايركتوري تودر تو ساخت . بعبارت ديگر اگر دستوري مانند 4321 md صادر شودو دايركتوري ها ي 4و 3 هيچ كدام وجود نداشته باشند،*ابتدا دايركتوري 3 ساخته شده وسپس دايركتوري 4 داخل اين دايركتوري ساخته مي شود.