ما همیشه کارهای احمقانه می کنیم و کاربران کامپیوتر هم از این امر مستثنا نمی باشند. فشاردادن ترکیب دکمه ها به طور سهوی ویا کلیک برروی ok به اشتباه می تواند تنظیمات مهم کامپیوتر را تغییر داده و در نتیجه سیستم را از کار بیندازد.
تازه واردان به دنیای اینترنت، اغلب می ترسند تا مبادا با کاری نادرست کامپیوترشان برای همیشه از کار بیفتد. خوشبختانه در بسیاری از موارد نتایج آسیب وارد به کامپیوتر خیلی ناجور نمی باشند. در زیر، اشتباهات رایج کاربران ذکر شده است که شما می توانید با کاربران خود در میان گذارید تا از انجام دادن آنها بپرهیزند.
-
اتصال به برق بدون استفاده از محافظ ولتاژ
با اینکار، کامپیوتر شما به صورت فیزیکی خراب می شود و اطلاعات آن نیز از بین می روند. شاید فکر کنید که سیستم ها فقط در اثر رعد و برق به خطر می افتند اما هر عاملی که باعث شود جریان برق قطع شده و سپس بازگردد، می تواند تجهیزات شما را بسوزاند. به عنوان مثال، اگر کسی وسیله برقی بخصوص با ولتاژ بالا را به برق وصل کند، (مانند سشوار، بخاری برقی و یا تهویه مطبوع) یا شاخه درختی به سیم برق برخورد کند، می تواند باعث تغییر ولتاژ شود. اگر خاموشی موقت برق داشته باشید، پس از بازگشت برق احتمالا یک تغییر ولتاژ خواهید داشت.
شما می توانید سیستم خود را با استفاده از یک محافظ ولتاژ حفاظت کنید، اما بدانید که محافظ های ارزان قیمت یکبار مصرف بوده و باید عوض شوند. استفاده از UPS بهتر از محافظ است. UPS یک باتری دارد که جریان برق را حتی در خاموشی به طور یکنواخت نگه می دارد و به شما امکان می دهد به صورت عادی کامپیوترتان را خاموش کنید.
- وبگردی بدون استفاده از Firewall
بسیاری از کاربران خانگی مستقیما با استفاده از مودم و یا DSL به اینترنت وصل می شوند، بدون آنکه متوجه باشند خود را در معرض خطر انواع ویروس ها و مهاجم ها قرار می دهند. هر کامپیوتری که به اینترنت متصل می شود باید مجهز به firewall باشد؛ که می تواند در مودم DSL ویا router گذاشته شود و بین مودم / Router و کامپیوتر، سروری در شبکه که firewall را دارد یا firewall ی که روی هر کامپیوتر نصب می شود، قرار می گیرد. (مانند ICF/Windows Firewall که در ویندوز XP نصب می شود یا برنامه سومی مانند Kerio یا ZoneAlarm)
مزیتی که شما با استفاده از firewall برروی کامپیوتر خود دارید، این است که می توانید کامپیوتر خود را در هر نقطه و با هر روش اتصال یه اینترنت که مایل باشید مورد استفاده قرار دهید. البته تنها داشتن firewall به تنهایی کافی نیست. باید مطمئن شوید که روشن بوده و تنظیمات آن به کامپیوتر شما هماهنگ شده است.
- اجرا ویا به روز نکردن برنامه های آنتی ویروس و Anti-Spyware
این برنامه ها می توانند مشکل بزرگی باشند. آنها برخی برنامه های مورد نیاز شما را بلوکه کرده و برای نصب نرم افزاری جدید می باید آنها را غیرفعال سازید و به طور منظم نیز این برنامه ها را به روز رسانی نمایید. در اغلب موارد نیز مدت زمان مجاز شما برای استفاده پایان گرفته و پس از پرداخت وجه مورد نظر شرکت های آنها می توانید مجددا از آنها استفاده کنید. بااینحال، در دنیای اینترنت نمی توانید بدون آنتی ویروس ها وبگردی کنید. برنامه های ناجوری که آنتی ویروس ها شناسایی می کنند مانند ویروس ها، تروجان ها، کرم ها و غیره، نه تنها بر سیستم شما اثر می گذارند بلکه می توانند توسط کامپیوتر شما درکل شبکه پخش شده و در موارد حاد، کل شبکه را بخوابانند.
Spyware تهدید در حال رشد دیگری می باشد؛ این برنامه خود را برروی کامپیوترتان نصب می کند (بدون اطلاع شما) و سپس اطلاعات را از سیستم شما گرفته و برای نویسنده برنامه می فرستد. اکثرا برنامه های آنتی ویروس نمی توانند این برنامه را شناسایی و حذف کنند.
- نصب و پاک کردن تعداد زیادی از برنامه ها، بخصوص نسخه های بتا
شما همیشه دوست دارید همگام با تکنولوژی قدم بردارید، بنابراین نسخه های جدید را امتحان می کنید. نسخه های بتای نرم افزار اغلب رایگان بوده و به شما شانس استفاده از قابلیت های تازه را می دهد. همچنین در اینترنت، نرم افزارهای زیادی به اشتراک گذاشته شده که ما پیشنهاد می کنیم شما هیچکدام را دانلود و نصب نکنید.
هرچه برنامه های بیشتری نصب کنید، کامپیوترتان بیشتر در معرض خطر قرار می گیرد زیرا در این برنامه ها، ممکن است کدهای ناجور و ضعیفی وجود داشته باشند که موجب عملکرد نادرست سیستم شما می شوند. اگر از نرم افزارهای دارای مجوز استفاده می کنید، نصب و پاک کردن برنامه به دفعات می تواند registry سیستم را آسیب رسانند. در مراحل پاک کردن برنامه، بسیاری از جزئیات حذف نشده و خرابی کامپیوتر را در دراز مدت به همراه دارند. باید نرم افزارهایی را که واقعا نیاز دارید، نصب کرده و تعداد دفعات نصب و پاک کردن برنامه را تقلیل دهید.
- پر بودن داریوها و گسسته بودن آنها
یکی از نتایج نصب و پاک کردن مداوم برنامه ها (یا اضافه و حذف کردن اطلاعاتی از هر نوع) گسسته نمودن درایوهای شما می باشد. گسستگی داریوها براساس نحوه ذخیره اطلاعات در آنها رخ می دهد: در یک درایو خالی و تازه، زمانی که یک فایل را ذخیره می کنید اینکار در بخش هایی مجاور هم به نام cluster انجام می گیرد. اگر فایلی را که مثلا 5 کلاستر را اشغال کرده است پاک کنید، و سپس فایلی را که 8 کلاستر را می گیرد ذخیره نمایید، اولین 5 کلاستر این فایل از فضای حذف شده قبلی و سه تای بعدی از یک فضای جدید استفاده می کند. این امر گسستگی و جدایی فایل را سبب می شود. برای دسترسی به این فایل، داریو تمام جزئیات فایل را با هم پیدا نمی کند و باید برای بازیابی اطلاعات فایل به بخش های مختلف برود. اینکار سرعت را پایین می آورد. اگر این فایل جزئی از یک برنامه باشد، آن برنامه کندتر اجرا خواهد شد. درایوی که بسیار گسستگی دارد، بسیار آهسته هم بالا می آید.
شما می توانید از برنامه یکپارچه سازی ویندوز (programs -> Accessories -> System Tools) استفاده نموده تا مجددا اجزای فایل را در کنار هم قرار دهید.
عامل دیگری که در عملکرد سیستم مشکل به وجود می آورد، پر بودن درایوها می باشد. بسیاری از برنامه ها فایل های موقت برروی درایو ایجاد و فضای آن را اشغال می کنند. شما می توانید از ابزار پاک کردن درایوهای ویندوز XP استفاده کرده تا فایل هایی را که به ندرت استفاده می شوند، حذف کنید. حتی می توانید فایل ها را به صورت دستی نیز پاک کنید.
- باز کردن تمام فایل های پیوست
برخی افراد حتی نمی خواهند به خود کمکی کنند: دریافت یک ایمیل با یک پیوست همانند گرفتن هدیه است. شما مشتاقید ببینید داخل آن چیست اما ممکن است هدیه ارسالی برای شما یک بمب باشد و پیوست همراه ایمیل شما شامل کدی ویروسی بوده که اطلاعات شما را پاک کند و ویروس را در تمام سیستم شما پراکنده کند.
خطرناک ترین پیوست ها فایل های اجرایی با پسوندهایی نظیر .exe و .cmd و... می باشد. در آدرس زیر فهرست فایل های اجرایی و پسوند آنها آمده است:
http://antivirus.about.com/od/securitytips/a/fileextview.htm
فایل هایی از قبیل Word و excel اجرایی نیستند اما ممکن است شامل برنامه های ناجور باشند. اسکریپت های Visual Basic، JavaScript، Flash و ... مستقیما برروی کامپیوتر اجرا نمی شوند بلکه توسط دیگر برنامه ها به اجرا در می آیند.
پیش از این فایل های .txt و گرافیکی (.gif، .jpg، .bmp) مشکلی نداشتند اما امروزه دیگر نمی توان به آنها نیر اعتماد کرد. پسوند فایل ها می توانند نادرست باشند؛ مهاجم ها از تنظیمات پیش فرض ویندوز استفاده می کنند تا نام هایی به ظاهر واقعی برای پسوندها بسازند مانند greatfile.jpg.exe. پسوند واقعی را پنهان می کنند و به صورت greatfile.jpg نمایش می دهند. بنابراین دریافت کنندگان آن را یک فایل گرافیکی تصور می کنند در حالیکه یک برنامه ناجور می باشد.
شما تنها زمانی می توانید یک فایل پیوست را باز کنید که منتظر آنها بوده و از جای مطمئنی برای شما ارسال شده باشد. حتی اگر این فایل پیوست از جانب شخصی است که شما می شناسید ممکن است سیستم وی آلوده به ویروس بوده و بدون آنکه بداند یک پیوست ویروسی برای شما ارسال کرده است.
- کلیک برروی همه چیز
باز کردن فایل های پیوست تنها نوع کلیک نیستند که مشکل ساز می شوند، بلکه کلیک برروی لینک های داخل ایمیل ها نیز می تواند مشکلاتی ایجاد کند بدین صورت که در دیسک سخت شما برنامه ای نصب کرده و هکر می تواند با استفاده از آن کنترل سیستم شما را به دست گیرد.
کلیک برروی لینک های اشتباه نیز می تواند شما را به وب سایت های غیرقانونی برده و مشکلات قانونی برای شما ایجاد نماید.
عاشق کلیک کردن نباشید و قبل از کلیک برروی یک لینک فکر کنید. لینک ها نیز می توانند به صورتی نمایش داده شوند که شما برروی آن کلیک کنید، به عنوان مثال شما آدرس www.safesite.com را میبینید در صورتیکه با کلیک برروی آن به سایت www.gotcha.com هدایت می شوید.
- به اشتراک گذاردن همه چیز
در شبکه هرچیزی را به اشتراک گذاردن می تواند خطرناک باشد. اگر فایل ها و پرینتری در شبکه به صورت مشترک دارید، دیگران می توانند به سیستم شما متصل شده و به اطلاعات شما دست یابند. حتی اگر فولدری را خودتان به اشتراک نگذاشته باشید، به طور پیش فرض ویندوز برای روت هر درایو یک administrative به صورت پنهان شده قرار می دهد. یک هکر زرنگ می تواند از این فولدر استفاده کند. روش پیشگیری از این حالت برداشتن وضعیت اشتراک است. می توانید در سایت زیر دستورالعمل هایی را ببینید:
http://www.pcmag.com/article2/0,1895,1277222,00.asp
اگر می خواهید در شبکه چیزی را به اشتراک بگذارید، حتما از مجوزهای اشتراک و NTFS استفاده کنید. و حتما رمز عبور را مورد استفاده قرار دهید.
- انتخاب رمز عبور نامناسب
این اشتباه دیگر می باشد. اگر در شبکه کار نمی کنید هم باید رمز عبور مناسبی انتخاب و به طور منظم آن را عوض کنید. رمزعبورهایی را که حدس زدن آنها آسان است مانند روز تولد، نام کسی که دوستش دارید، شماره امنیت اجتماعی و...انتخاب نکنید. رمزعبورهای طولانی تر با تعداد کاراکتر 8 تایی و حتی 14 تایی بسیار بهترند. یکی از روش های هک کردن رمز عبورها "فرهنگ لغات" است بنابراین از لغات داخل آنها استفاده نکنید. رمزعبورها برای امنیت بالاتر باید ترکیبی از حروف الفبا، اعداد و کاراکترهای نشانه ای باشد.
رشته ای از کاراکترهای بی معنی نیز بسیار سخت هک می شوند اما اگر نتوانید آنها را به خاطر بسپارید، باید دوباره رمزعبوری پیدا کنید. درعوض، می توانید از یک عبارت استفاده کرده و حروف اول تمام کلمات آن به همراه اعداد و نشانه های مشخصی را به خاطر بسپارید.
- نداشتن نسخه پشتیبان از اطلاعات
حتی اگر تمام موارد بالا را در نظر گرفته اید، ممکن است سیستم شما یا اطلاعات تان مشکل پیدا کند. بنابراین گرفتن backup از اطلاعات الزامی است. اکثر کاربران کامپیوتر می دانند که باید نسخه پشتیبان داشته باشند اما هرگز اینکار را نمی کنند یا نسخه های پشتیبان را به روز نمی کنند. از سیستم backup گیری ویندوز یا برنامه دیگری که به صورت اتوماتیک و منظم backup می گیرد، استفاده کنید. نسخه پشتیبان را در سرور شبکه یا درایوی قابل جابجایی و دور از کامپیوتر، جریان آب و ... نگه دارید.
به خاطر داشته باشید که این اطلاعات مهم ترین بخش های سیستم شما هستند. ممکن است سیستم عامل را دوباره نصب کنید اما ایجاد دوباره اطلاعات به همان صورت که بودند بسیار سخت یا غیرممکن خواهد بود.
با این وجود، شما می توانید با گرفتن backup در وقت صرفه جویی کنید. این کار به شما امکان می دهد بدون گذراندن مراحل خسته کننده نصب، اطلاعات را بازیابی نمایید.
